پچپچه

مادرم زينب خاتون ...
نویسنده : آری - ساعت ٢:۳٢ ‎ق.ظ روز شنبه ۱٥ اردیبهشت ،۱۳۸٦
 

 

                     جُم جُمک بَلگ خزون

استاد جلیل ضیاءپور
   يادی از دکتر جليل ضياء پور، استاد نقاشی و پدر نقاشی مدرن درايران

روانشاد جليل ضياء پور از پيشگامان جنبش هنری نو گرای ايران و از جمله هنرمندانی بود که در جهت معرفی هنر مدرن و سبک کوبيسم تلاش بسيار کرد. وی در سال 1299 در بندر انزلی چشم به جهان گشود. در سال 1324 از دانشکده ی هنرهای زيبای تهران با دريافت رتبه ی اول فارغ التحصيل شد. بعد از آن به فرانسه رفت و در رشته ی هنرهای تجسمی در مدرسه ی هنرهای زيبای پاريس« بوزاره» آموزش ديد و در سال 1328، پس از دريافت مدرک دکترا در رشته ی هنرهای تجسمی،به ايران بازگشت و بلافاصله انجمن هنری « خروس جنگی» را بنيان گذاشت و خود چون يک خروس جنگی به جنگ سنت‌گرايان رفت، تا ثابت كند كوبيسم دروازه ی هنر مدرن و زبان هنری زمانه است. او افزون بر اينکه در اين انديشه پای افشرد، خود نيز سعی نمود اين فرم هنری را با طنين ايرانی در آميزد، از اين رو به سراغ داستان های فولکلوريک و مردان و زنان بومی رفت و نقش آنان را از قبيل زنان كُرد و لر و ترکمن و شمالي و بندري و زنان چادرنشين، بر شبكه‌هاي كاشي‌گونه ی نقاشي‌هايش ثبت كرد.
چنانکه يکی از آثار زيبای او از شعر فولکلوريک جمجمك برگ خزون سر چشمه گرفته است:
جم جمک بلگ خزون/ مادرم زينب خاتون/گيس داره قد کمون/ از کمون بلندترک/ از شبق مشکی ترک/ حمام سی روزه می خواد/ شونه ی فيروزه می خواد ...
در اين اثراستاد ضياءپور «زينب خاتون» رابه صورت اغراق آميزی تصوير کرده و او را به تقسيمات هندسی کاشیکاری های رنگی تابلو سپرده است.زینب خاتون
در اين تابلو زينب خاتون روی دو پا نشسته و با استناد به يکی از بندهای شعر« شونه ی فيروزه می خواد» شانه ی فيروزه ای رنگی را به دست های حنا گرفته ی خود دارد و گيس از کمون بلند ترک و از شبق مشکی ترک خود را شانه می زند.
رنگ زرد جاندار کاشی ها با رنگ قهوه ای سوخته بدن برهنه ی زينب خاتون و نيز رنگ نارنجی حنای کف پا و کف دست او ، فضای زنده ای را به بيننذه هديه می دهد.
و بطور کلی تلفيق واژه‌ها با رنگ بندي پرده و تنظيم موزاييکی تابلو آنچنان هماهنگی گرمی ايجاد می کند که هرگونه ايستايي و سكون از ذهن می گريزد.
استاد جليل ضياء پور در سی ام آذر ماه 1378 پس از گذراندن يک زندگانی هنرمندانه به جهان ديگر شتافت.
روانش شاد و يادش جاودانه باد!
مأخذ: علی شعار/در سالمرگ استاد جليل ضياءپور/قدس 30 آذر 1384
مهدی حسينی/هرگز نميرد آنکه دلش زنده شد به عشق/تنديس/ شماره 65